Inhoudsopgave
Betalen aan de toonbank
Aan de kassa betalen we in Nederland vooral met betaalpassen (pinpassen, bankpassen, debitkaarten). Hier tonen we de cijfers voor betalingen door Nederlanders met betaalpassen, creditkaarten, smartphones, smartwatches en contant geld, aan Nederlandse kassa’s. Daaronder vallen ook betalingen aan bijvoorbeeld gemeentebalies, in bus en tram en bij verkoopautomaten.
Elektronische betalingen aan de toonbank stegen in 2024 met 2,9% ten opzichte van 2023. In 2018 steeg het aantal toonbankbetalingen nog met bijna 13%.
Meer over gebruik en kosten van betaalmiddelen aan de toonbank…
Contactloos betalen
Eind 2024 was 94% van alle Nederlandse pinbetalingen contactloos, 3 procentpunten meer dan een jaar eerder. Het aandeel kaart- en contactloze pinbetalingen, met een smartphone of smartwatch, blijft gestaag groeien maar het was in 2024 nog niet de meestgebruikte betaalmethode aan de toonbank; dat bleef contactloos betalen mét een betaalpas.
Retourpinnen
Retourpinnen is bedoeld voor Nederlandse winkels waar consumenten een recente aankoop kunnen terugbrengen en daarvoor het oorspronkelijke aankoopbedrag terug kunnen krijgen, wanneer ze dat met een betaalpas of creditkaart hebben betaald. Met Retourpinnen kan een ondernemer ook de borg voor gehuurde goederen terugbetalen.
Retourpinnen is populair in bijvoorbeeld kleding- en meubelwinkels en bij verhuurbedrijven. Je kunt Retourpinnen met een andere betaalpas dan waarmee je hebt betaald, zelfs als je met een creditkaart hebt betaald. Het gemiddelde bedrag voor Retourpinnen in 2024 was ongeveer €44,50, zo’n €2 lager dan in 2023.
Naast Retourpinnen kun je steeds vaker geld terugkrijgen op een betaalkaart waarmee je eerder hebt betaald, zonder dat je daarvoor die betaalkaart moet aanbieden. Dat heet in het Engels een ‘card refund’.
Giraal betalen
NB: In Q4 van 2025 worden deze cijfers weer bijgewerkt.
Een deel van alle binnenlandse SEPA-overboekingen zijn sinds 2019 snelle Instant Payments. Inmiddels worden per maand ruim 40 miljoen SEPA-overboekingen tussen verschillende banken als Instant Payments verwerkt. Overboekingen binnen dezelfde bank worden daarin niet meegeteld. Die waren al veel langer ‘instant‘.
Papieren Acceptgiro’s zijn medio 2023 definitief afgeschaft, omdat ze nauwelijks meer werden gebruikt. De automatische SEPA-incasso is in veel gevallen een goed alternatief voor de Acceptgiro.
(Digitaal) Incassomachtigen
Het afgeven via internetbankieren van een erkende digitale machtiging voor automatische incasso’s is in 2015 door de Nederlandse banken gelanceerd. Om bijvoorbeeld maandelijks met automatische incasso’s te betalen, hoeft de betaler slechts één keer een digitale doorlopende machtiging af te geven. Daardoor zijn deze cijfers voor het aantal afgegeven digitale machtigingen betrekkelijk bescheiden in vergelijking met de cijfers voor losse betalingen.
Overstapservice
Deze cijfers tonen het totale aantal gebruikers van de collectieve Overstapservice per jaar, zowel voor zakelijke als particuliere betaalrekeningen bij alle Nederlandse consumentenbanken.
Onderling betalen (P2P)
NB: De cijfers voor 2024 volgen binnenkort.
Consumenten betalen aan elkaar met contant geld, met overboekingen en mobiele betaalverzoeken, en verder met uiteenlopende waardebonnen. Door het gemak van betaalverzoeken met mobiele apps neemt het aantal elektronische onderlinge betalingen fors toe, ten koste van contante onderlinge betalingen.
Online betaalmiddelen
De afgelopen jaren zijn alleen voor iDEAL betrouwbare cijfers beschikbaar. iDEAL dekt bijna driekwart van de Nederlandse betaalmarkt voor e-commerce. Er zijn andere online betaalmiddelen die niet in deze grafiek staan, omdat betrouwbare cijfers ontbreken, ook voor creditkaarten.
Deze aantallen en bedragen gaan over alle soorten online betalingen door Nederlanders, aan binnen- en buitenlandse webwinkels, bedrijven en organisaties. Ook online betalingen aan bijvoorbeeld overheidsinstellingen en iDEAL-betalingen voor mobiele betaalverzoeken van vrienden en bekenden zijn hierin meegenomen.
E-Commercebetalingen per apparaat
Deze cijfers zijn ontleend aan de Thuiswinkel Markt Monitor. Ze hebben betrekking op online betalingen door Nederlandse consumenten bij webwinkels en bedrijven in binnen- en buitenland. Online betalingen buiten de e-commerce, bijvoorbeeld om mobiele betaalverzoeken of om verkeersboetes te betalen, vallen hier buiten.
Beschikbaarheid van betaalketens
| Beschikbaarheid | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|
| Pinbetaalketen | 99,89% | 99,89% | 99,89% | 99,89% | 99,89% |
| Mobiel bankieren | 99,83% | 99,76% | 99,81% | 99,72% | 99,92% |
| Internetbankieren | 99,88% | 99,77% | 99,81% | 99,77% | 99,88% |
De landelijke betaalketen voor pinnen is al jaren zeer betrouwbaar, met een beschikbaarheid van bijna 99,9%. Vanaf 2025 wordt die beschikbaarheid niet meer bijgehouden.
Voor mobiel bankieren en internetbankieren bestaan geen beschikbaarheidsnormen maar wel de wettelijke eis dat storingen binnen twee uur moeten zijn opgelost.
De Betaalvereniging publiceert per kwartaal beschikbaarheidscijfers voor mobiel bankieren en internetbankieren op haar website.
Currence houdt de beschikbaarheid van iDEAL bij, zowel de maandelijkse gemiddelden als de real-time beschikbaarheid van uur tot uur, tot een week geleden.
Raadpleeg de meest actuele beschikbaarheid van diverse betaalketens…
Kantoren en automaten
De verschuiving van contant geld naar elektronisch betalen is goed zichtbaar in de geleidelijke afname van bankkantoren en geldautomaten en de snelle toename van betaalterminals aan de kassa. Niettemin woont nog steeds meer dan 99,5 procent van alle Nederlanders op minder dan 5 km van een geldautomaat. Aan de winkelkassa gebeurt 20% van alle betalingen met contant geld en bij 96% van alle toonbanklocaties kun je contant betalen.
Fraudecijfers
NB: De fraudecijfers voor 2024 volgen binnenkort.
Deze lijngrafiek toont de ontwikkeling van fraude in het bancaire betalingsverkeer in de afgelopen vijf jaar, voor de belangrijkste fraudepost voor giraal betalingsverkeer (door phishing), voor debitkaarten (met gestolen pinpassen), voor creditkaarten (bij online betalingen) en voor bankhelpdeskfraude (waaronder nummerspoofing). Vóór 2020 was er nauwelijks schade door bankhelpdeskfraude.
Mobiel bankieren en internetbankieren
NB: Er zijn geen cijfers meer over het gebruik van mobiel bankieren en internetbankieren.
Negen van de tien rekeninghouders gebruiken mobiel bankieren (op een smartphone of tablet) of internetbankieren (op een laptop of desktop). Nog maar een fractie van alle enkelvoudige overboekingen gebeurt met schriftelijke of telefonische betaalopdrachten. SEPA-overboekingen worden inmiddels vaker via mobiel bankieren dan via internetbankieren uitgevoerd.
Geldopnamen
NB: In Q4 van 2025 worden deze cijfers weer bijgewerkt.
De beschikbaarheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid van contant geld blijft hoog in Nederland. Meer dan 99,5 procent van alle Nederlanders woont op minder dan 5 km van een gelduitgiftepunt. 20% van alle betalingen aan de toonbank gebeurt nog steeds met contant geld. Bij 96% van alle toonbanklocaties kun je contant betalen.
Betaalinstrumenten
NB: In Q4 van 2025 worden deze cijfers weer bijgewerkt.
Het aantal betaalrekeningen en betaalpassen in Nederland is de afgelopen jaren vrij stabiel omdat nagenoeg iedere volwassen inwoner een betaalrekening met betaalpas heeft. Daar komen de afgelopen twee jaar echter veel nieuwe contactloze betaalinstrumenten bij: smartphones en smartwatches.
